ЕФЕКТИВНІСТЬ ДІЯЛЬНОСТІ КОМЕРЦІЙНИХ БАНКІВ ЯК ПЕРЕДУМОВА РОЗВИТКУ ПІДПРИЄМНИЦТВА
Main Article Content
Анотація
Анотація. Обґрунтовано необхідність підвищення ефективності діяльності банків як однієї з передумов економічного розвитку суб’єктів підприємництва. Для оцінювання ефективності діяльності банків узагальнено методичні підходи до такого оцінювання та проаналізовано їх переваги і недоліки. Доведено простоту використання та інтерпретації отриманих результатів при застосуванні коефіцієнтного підходу як інструмента оцінки ефективності діяльності українських банків. Проте, для нівелювання основного недоліку коефіцієнтного методичного підходу, що виражається у неможливості отримання однозначної оцінки щодо ефективності банківської діяльності, запропоновано застосувати методичний підхід, що передбачає визначення інтегрального показника ефективності банківської діяльності з використанням прийомів таксономії. Застосування методу таксономічного аналізу дозволило узагальнити одинадцять відносних коефіцієнтів, що всебічно характеризують ефективність банківської діяльності: загальну ефективність роботи банку, ефективність використання ресурсів, структуру доходів та витрат та ефективність використання персоналу, і отримати інтегральний показник розвитку. Запропоновану методику оцінювання рівня ефективності банківської діяльності апробовано на прикладі державних банків України з наступним їх ранжуванням. Зокрема, авторами встановлено, що лідером за рівнем ефективності у 2017 році був АТ «Ощадбанк». Проте упродовж 2018-2019 років лідерство перейшло до АТ «Приватбанк». Доведено необхідність удосконалення забезпечення ефективності діяльності АТ «Укрексімбанк» та АТ «Укргазбанк», оскільки АТ «Укрексімбанк» характеризувався зниженням ефективності бізнесу, а найнижчий рівень ефективності виявлено у АТ «Укргазбанк». Перспективним та практично значущим вважаємо дослідження основних причин зниження ефективності банківської діяльності та вплив таких тенденцій на економічне зростання, в тому числі на розвиток підприємництва.
Ключові слова: ефективність, оцінювання, банк, таксономія, інтегральний показник, економічне зростання, підприємництво.
Формул: 0; рис.: 1; табл.: 5; бібл.: 18.
Article Details
Посилання
Abrar, A., Hasan, I., & Kabir, R. (2021, March — April). Finance-growth nexus and banking efficiency: The impact of microfinance institutions. Journal of Economics and Business, Vol. 114. https://doi.org/10.1016/j.jeconbus.2020.105975.
Diallo, B. (2018, January). Bank efficiency and industry growth during financial crises. Economic Modelling, 68, 11—22. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2017.03.011.
Orzul, O. Yu. (2016). Teoretychni aspekty vzaiemozviazku bankivskoi systemy ta ekonomichnoho rozvytku [Theoretical aspects of the relationship between the banking system and economic development]. Efektyvna ekonomika — Efficient economy, 12. Retrieved from http://www.economy.nayka.com.ua/?op=1&z=5352 [in Ukrainian].
Hrytsenko, L. L., & Boiarko, I. M. (2009). Rol bankivskoi systemy v rozvytku realnoho sektora ekonomiky krainy [The role of the banking system in the development of the real sector of the economy]. Dynamika naukowych badań — 2009: materiały
V Międzynarodowej naukowo-praktycznej konferencji (7—15 lipca 2009 r.). (pp. 17—19). Przemyśl [in Ukrainian].
Buriak, A. V. (2011). Metod finansovykh koefitsiientiv yak instrument otsinky efektyvnosti diialnosti ukrainskykh bankiv [The method of financial ratios as a tool for assessing the effectiveness of Ukrainian banks]. Ekonomichnyi chasopys-XXI — Economic Annals-XXI, 11—12, 61—64 [in Ukrainian].
Havryliuk, A. (2017). Indicators of effective bank performance. Technology audit and production reserves, 5 (5), 39—44. Retrieved from http://nbuv.gov.ua/UJRN/Tatrv_2017_5(5)__9.
Grmanová, E., & Ivanová, E. (2018). Efficiency of banks in Slovakia: Measuring by DEA models. Journal of International Studies, 11 (1), 257—272. https://doi.org/10.14254/2071-8330.2018/11-1/20.
Fethi, M. D., & Pasiouras, F. (2010). Assessing bank efficiency and performance with operational research and artificial intelligence techniques: A survey. European Journal of Operational Research, 204, 189—98.
Paradi, J. C., & Zhu, H. (2013). A survey on bank branch efficiency and performance research with data envelopment analysis. Omega, 41, 61—79.
Lieonov, S. V., Vasylieva, T. A., & Buriak, A. V. (2013). Efektyvnist bankivskoho biznesu v Ukraini: stokhastychnyi frontirnyi analiz [Efficiency of banking business in Ukraine: stochastic frontier analysis]. Visnyk Natsionalnoho banku Ukrainy — Bulletin of the National Bank of Ukraine, 6, 19—25 [in Ukrainian].
Maslak, N. H. (2009). Teoretychni aspekty efektyvnosti bankivskoi diialnosti ta yii otsinky [Theoretical aspects of banking efficiency and its evaluation]. Visnyk Sumskoho natsionalnoho ahrarnoho universytetu. Finansy i kredyt — Bulletin of Sumy National Agrarian University. Finance and Credit, 2 (27), 57—62 [in Ukrainian].
Khailuk, S. O., & Novak, S. M. (2010). Osoblyvosti vyboru metodu otsinky efektyvnosti bankivskoi diialnosti [Features of the choice of method for assessing the effectiveness of banking]. Efektyvna ekonomika — Efficient economy, 8. Retrieved from http://nbuv.gov.ua/UJRN/efek_2010_8_14 [in Ukrainian].
Mandrika, A. Yu. (2017). Teoretychnyi analiz metodiv otsinky efektyvnosti funktsionuvannia ekonomichnykh system [Theoretical analysis of methods for assessing the effectiveness of economic systems]. Ekonomiko-matematychne modeliuvannia sotsialno-ekonomichnykh system — Economic and mathematical modeling of socio-economic systems, 22, 128—149. Retrieved from http://nbuv.gov.ua/UJRN/emmses_2017_22_9 [in Ukrainian].
Metodolohiia reitynhovoi otsinky komertsiinoho banka reitynhovoho ahentstva «IBI-Reitynh» [Methodology of rating assessment of the commercial bank of the rating agency «IBI-Rating»]. (n. d.). Retrieved from http://ukbs.org.ua/files/metod_123.pdf [in Ukrainian].
AT KB «PryvatBank». (n. d.). Ofitsiinyi sait [Official site]. Retrieved from https://privatbank.ua [in Ukrainian].
AT «Oshchadnyi bank Ukrainy». (n. d.). Ofitsiinyi sait [Official site]. Retrieved from https://www.oschadbank.ua [in Ukrainian].
AT «Ukreksimbank». (n. d.). Ofitsiinyi sait [Official site]. Retrieved from https://www.eximb.com [in Ukrainian].
AB «Ukrghazbank». (n. d.). Ofitsiinyi sait [Official site]. Retrieved from https://www.ukrgasbank.com [in Ukrainian].